در مورد سرطان دهانه رحم چه می دانیم

سرطان دهانه رحم نوعی از سرطان است که در سلول‌های دهانه رحم – قسمت تحتانی رحم که به واژن متصل است – رخ می‌دهد.


گونه‌های مختلف ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) که یک نوع عفونت مقاربتی است در بروز بیشتر سرطان‌های دهانه رحم نقش دارند.
در صورت ابتلا به HPV سیستم ایمنی بدن از آسیب رساندن ویروس جلوگیری می‌کند. در درصد کمی از افراد اگرچه ویروس برای سال‌ها زنده می‌ماند و در فرآیند تبدیل سلول‌های دهانه رحم به سلول‌های سرطانی مشارکت می‌کند.
افراد می‌توانند با انجام تست‌های غربالگری و دریافت واکسن HPV احتمال بروز این نوع سرطان را کاهش دهند.

علائم سرطان دهانه رحم
سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه معمولاً هیچ علائم و نشانه‌ای ندارد.
علائم خود را در مراحل پیشرفته‌تر بیماری نشان می‌دهند که عبارت‌اند از:
•    خون ریزی واژنی بعد از رابطه جنسی، بین پریودها یا بعد از یائسگی
•    خروج مایع شبیه خونابه از واژن که ممکن است تیره باشد و بوی بدی دارد
•    درد در لگن و یا درد در حین رابطه جنسی

زمان مراجعه به پزشک
در صورت مشاهده علائم و نشانه‌های مربوطه در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.

علت سرطان دهانه رحم
سرطان دهانه رحم زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های سالم در دهانه رحم دچار جهش ژنتیکی در DNA می‌شوند. DNA یک سلول شامل دستورالعمل‌هایی است که نحوه عملکرد آن را تعیین می‌کند.
سلول‌های سالم به میزان مشخصی رشد و تکثیر می‌شوند و در نهایت در زمان ثابتی می‌میرند. این جهش باعث می‌شود که سلول‌ها به شکل غیرقابل کنترلی رشد و تکثیر شوند و حتی نمی‌میرند. سلول‌های غیرعادی انباشته شده یک توده (تومور) تشکیل می‌دهند. سلول‌های سرطانی به بافت‌های اطراف هجوم می‌برند و می‌توانند از تومور خارج شوند تا به قسمت‌های دیگر بدن شیوع کنند که به آن متاستاز می‌گویند.
هنوز دقیقاً مشخص نیست که چه چیزی باعث سرطان دهانه رحم می‌شوند اما این اطمینان وجود دارد که HPV در آن نقش دارد. HPV بسیار رایج است و بیشتر افراد مبتلا به ویروس هرگز دچار سرطان نمی‌شوند. این بدین معنی ست که عوامل دیگر مانند محیط و سبک زندگی نیز می‌تواند تعیین کننده احتمال ابتلا به این سرطان باشد.
 
انواع سرطان دهانه رحم
نوع سرطان دهانه رحم می‌تواند به تعیین نوع درمان و پیش بینی شرایط کمک کند. انواع اصلی سرطان دهانه رحم عبارت‌اند از:
•    کارسینوم سلول سنگفرشی. این نوع سرطان دهانه رحم از سلول‌های نازک و صاف (سلول‌های سنگفرشی) که قسمت خارجی دهانه رحم که وارد واژن می‌شود را پوشانده‌اند شروع می‌شود.
•    آدنوکارسینوم. این نوع سرطان دهانه رحم از سلول‌های ستونی شکل غده‌ای که کانال دهانه رحم را پوشش می‌دهند شروع می‌شود.
گاهی اوقات هر دو نوع این سلول‌ها درگیر سرطان دهانه رحم می‌شوند. در موارد بسیار نادر این سرطان در دیگر سلول‌های دهانه رحم نیز رخ می‌دهد.
 
عوامل ریسک سرطان دهانه رحم
عوامل ریسک سرطان دهانه رحم عبارت‌اند از:
•    داشتن شرکای جنسی زیاد. هر چقدر تعداد شرکای جنسی فرد زیاد باشد و همچنین طرف مقابل نیز همین‌طور باشد، احتمال ابتلا به HPV افزایش می‌یابد.
•    فعالیت جنسی در سنین پایین. داشتن رابطه جنسی در سنین پایین ریسک ابتلا به HPV را افزایش می‌دهد.
•    دیگر عفونت‌های مقاربتی. ابتلا به دیگر بیماری‌های مقاربتی مانند کلامیدیا، سوزاک، سیفلیس و HIV/ایدز نیز ریسک ابتلا به HPV را افزایش می‌دهد.
•    سیستم ایمنی تضعیف شده. اگر سیستم ایمنی بدن فرد توسط عارضه‌ی دیگری تضعیف شده باشد و فرد مبتلا به HPV نیز باشد؛ احتمال ابتلا به سرطان دهانه رحم افزایش می‌یابد.
•    سیگار. سیگار با سرطان دهانه رحم سلول سنگفرشی ارتباط دارد.
•    استفاده از داروهای پیشگیری از سقط جنین. اگر مادر فرد از دارویی به نام دی‌اتیل‌استیل بسترول (DES) در حین بارداری استفاده کرده باشد، ممکن است ریسک ابتلای فرد به نوع خاصی از سرطان دهانه رحم به نام آدنوکارسینوم سلول شفاف افزایش یابد.


پیشگیری از سرطان دهانه رحم
برای کاهش ریسک ابتلا به دهانه رحم می‌توان اقدامات زیر را انجام داد:
•    استفاده از واکسن HPV. دریافت واکسن جلوگیری از عفونت HPV ممکن است ریسک ابتلا به سرطان دهانه رحم دیگر سرطان‌های مرتبط با HPV را کاهش دهد. با پزشک در مورد استفاده از واکسن HPV مشورت کنید.
•    انجام منظم تست‌های پاپ اسمیر. پاپ اسمیر می‌تواند عارضه‌های پیش سرطانی دهانه رحم را تشخیص دهد، بنابراین می‌توان آنها را تشخیص و درمان کرد تا از سرطان دهانه رحم جلوگیری کرد. بیشتر سازمان‌های درمانی انجام روتین تست پاپ اسمیر را از 21 سالگی به شکل منظم سالانه تجویز می‌کنند.
•    تمرین رابطه جنسی ایمن. با استفاده از اقدامات جلوگیری از بیماری‌های مقاربتی مانند استفاده از کاندوم در هنگام رابطه جنسی و محدود کردن تعداد شرکای جنسی خود ریسک ابتلا به سرطان دهانه رحم را کاهش دهید.
•    سیگار نکشید. اگر سیگار نمی‌کشید، هیچ‌وقت شروع نکنید و اگر می‌کشید با پزشک در مورد راه‌های ترک آن صحبت کنید.